Ograniczenie hałasu z klatki schodowej — sposób postępowania

Klatka schodowa jako problem akustyczny 

Klatka schodowa jest zwykle wysoką, twardą i słabo wytłumioną przestrzenią. Dźwięk odbija się od ścian, biegów schodowych, spoczników i sufitów, przez co może powstawać długi czas pogłosu. W praktyce oznacza to, że rozmowy, kroki i trzaski drzwi są słyszalne intensywniej i stanowią większą uciążliwość.  

Należy jednak odróżnić dwa zjawiska: 

Pogłos na klatce schodowej — czyli wielokrotne odbicia dźwięku we wspólnej przestrzeni. Można go ograniczyć przez zastosowanie materiałów dźwiękochłonnych na ścianach lub suficie. 

Przenikanie hałasu do mieszkań — zależy głównie od izolacyjności akustycznej drzwi wejściowych, ścian oddzielających mieszkanie od klatki, szczelności połączeń oraz ewentualnych dróg bocznych, np. przez szachty instalacyjne, nieszczelności, skrzynki licznikowe lub wentylację. 

Z tego też względu panele akustyczne na klatce poprawiają komfort we wspólnej przestrzeni, ale nie „wyciszą” mieszkania, jeśli słabym ogniwem są drzwi wejściowe lub nieszczelności. 

Hałas powietrzny i hałas uderzeniowy 

Hałas powietrzny to dźwięk rozchodzący się w powietrzu: rozmowy, krzyki, szczekanie psa, trzaskanie drzwiami, komunikaty windy. W przypadku mieszkań najważniejsza jest izolacyjność akustyczna przegród, czyli zdolność ścian, drzwi i stropów do ograniczania przenikania dźwięku. 

Hałas uderzeniowy powstaje wtedy, gdy energia mechaniczna jest przekazywana bezpośrednio do konstrukcji budynku. Przykładem są kroki na schodach, uderzenia obcasów, upadek przedmiotu lub drgania pochodzące od urządzeń technicznych. Ten rodzaj hałasu może przenosić się przez biegi schodowe, spoczniki, ściany i stropy, a następnie być słyszalny w mieszkaniach jako stuki, dudnienie.  

Tu nie wystarczy materiał „miękki” na ścianie. Potrzebne są rozwiązania ograniczające przekazywanie drgań do konstrukcji, np. elastyczne warstwy pod okładziną schodów, odpowiednio dobrane podkłady, dylatacje obwodowe i unikanie mostków akustycznych. 

Przepisy i wymagania akustyczne 

Wymagania dotyczące ochrony przed hałasem w budynkach wynikają z Warunków Technicznych oraz powołanych norm z zakresu akustyki budowlanej. W praktyce należy brać pod uwagę przede wszystkim: 

• izolacyjność akustyczną przegród od dźwięków powietrznych, 

• izolacyjność od dźwięków uderzeniowych, 

• dopuszczalne poziomy hałasu w pomieszczeniach chronionych, 

• warunki pogłosowe w wybranych pomieszczeniach, 

• wpływ instalacji technicznych, wind, wentylacji i drzwi. 

Dla drzwi wejściowych do mieszkania z klatki schodowej lub korytarza komunikacji ogólnej należy przyjmować wymóg izolacyjności akustycznej nie mniejszej niż 37 dB. W praktyce oznacza to, że nie wystarczy kupić drzwi opisanych marketingowo jako „ciche” lub „solidne”. Trzeba sprawdzić deklarowane parametry akustyczne, kompletność systemu uszczelnień, próg lub listwę opadającą oraz jakość montażu. 

Izolacyjność drzwi w laboratorium i izolacyjność uzyskana po montażu w budynku to nie zawsze to samo. Nieszczelna ościeżnica, brak progu, szczelina pod skrzydłem lub otwory instalacyjne mogą znacząco pogorszyć efekt. Akustyka, jak hydraulika, nie wybacza dziur — tylko zamiast wody ucieka cisza. 

Materiały i rozwiązania do poprawy akustyki klatki schodowej 

Okładziny dźwiękochłonne na ścianach i suficie 

Panele akustyczne, płyty z wełny drzewnej, perforowane okładziny z wypełnieniem chłonnym lub inne materiały o odpowiedniej klasie pochłaniania dźwięku mogą ograniczyć pogłos na klatce schodowej. Dzięki temu rozmowy, kroki i trzaski są mniej dokuczliwe, a przestrzeń brzmi ciszej i bardziej „miękko”. 

Takie rozwiązania poprawiają akustykę pomieszczenia, ale nie zwiększają izolacyjności akustycznej ściany między klatką a mieszkaniem. To ważne rozróżnienie: materiał chłonny redukuje odbicia dźwięku w przestrzeni, natomiast izolacyjność akustyczną poprawia się przez masę, szczelność, układ warstw i ograniczenie przenoszenia bocznego. 

W częściach wspólnych budynku należy też uwzględnić wymagania przeciwpożarowe, trwałość mechaniczną, odporność na zabrudzenia oraz możliwość czyszczenia powierzchni. 

Wykładziny i elastyczne warstwy na schodach 

Maty akustyczne pod okładziną schodów mogą być skutecznym elementem ograniczającym hałas uderzeniowy, szczególnie gdy są stosowane pod płytkami ceramicznymi, kamieniem, drewnem lub wykładziną PCV. Kluczowe jest jednak dobranie materiału do obciążeń, sposobu użytkowania i układu warstw. Sama mata, źle zamontowana lub przebita sztywnymi łącznikami, nie zadziała tak, jak wynika z karty technicznej. Rozwiązania systemowe odizolowania biegów schodowych i spoczników od ścian poprzez wibroizolację to najskuteczniejsze rozwiązanie. Jednak jeśli budynek już istnieje pozostaje nam do dyspozycji modernizacja warstwy wykończeniowej wraz z montażem elastycznego podkładu.  

Drzwi do mieszkań 

Drzwi wejściowe do lokalu są jednym z najważniejszych elementów ochrony przed hałasem z klatki schodowej. Powinny mieć odpowiednią izolacyjność akustyczną, pełne uszczelnienie obwodowe, prawidłowo wykonaną ościeżnicę oraz rozwiązanie ograniczające szczelinę przy progu, np. próg stały lub automatyczną listwę opadającą. 

Najczęstsze błędy to: 

• brak uszczelki progowej, 

• nieszczelne połączenie ościeżnicy ze ścianą, 

• zbyt duża szczelina pod drzwiami, 

• skrzynka pocztowa lub inne otwory w skrzydle, 

• montaż wykonany pianką bez właściwego uszczelnienia akustycznego, 

• dobór drzwi wyłącznie pod kątem antywłamaniowości, bez sprawdzenia parametrów akustycznych. 

Jeżeli hałas z klatki jest słyszalny głównie w przedpokoju i pokojach najbliżej wejścia, pierwszym krokiem powinna być ocena drzwi oraz ich szczelności. 

Co może zrobić indywidualny mieszkaniec? 

Jeżeli zarządca budynku nie planuje modernizacji części wspólnych, mieszkaniec nadal może poprawić komfort akustyczny we własnym lokalu. 

Najważniejsze działania to: 

Uszczelnienie drzwi wejściowych — wymiana uszczelek, regulacja skrzydła, uszczelnienie styku ościeżnicy ze ścianą i montaż listwy opadającej mogą dać odczuwalną poprawę, szczególnie gdy problemem są szczeliny. 

Wymiana drzwi na model o potwierdzonej izolacyjności akustycznej — warto wybierać drzwi z deklarowanymi parametrami akustycznymi i montować je jako kompletny system: skrzydło, ościeżnica, próg, uszczelki i prawidłowe wypełnienie szczelin montażowych. 

Likwidacja nieszczelności — wizjer, skrzynka pocztowa, przepusty kablowe i szczeliny instalacyjne mogą tworzyć drogi przenikania dźwięku. Nawet bardzo dobre drzwi tracą sens, jeśli obok nich zostaje akustyczna „dziurka od klucza”. 

Izolacja ściany od strony mieszkania — w trudniejszych przypadkach można zastosować niezależną przedściankę akustyczną na ruszcie, z wypełnieniem i wykończeniem z płyt o odpowiedniej masie. Należy jednak unikać sztywnych połączeń z istniejącą ścianą, bo mogą one ograniczyć skuteczność rozwiązania. 

Podsumowanie 

Ograniczenie hałasu z klatki schodowej wymaga rozpoznania źródła problemu. Jeżeli główną uciążliwością jest pogłos i echo na klatce, skuteczne będą okładziny dźwiękochłonne na ścianach i suficie. Jeżeli problemem są kroki i stuki, należy skupić się na hałasie uderzeniowym i warstwach elastycznych pod okładzinami. Jeżeli hałas przenika do mieszkania, kluczowe są drzwi wejściowe, szczelność połączeń, izolacyjność ścian oraz drogi bocznego przenoszenia dźwięku. 

Najlepszy efekt daje połączenie działań po stronie części wspólnych i po stronie mieszkania. Dobrze zaprojektowane materiały dźwiękochłonne, prawidłowo dobrane maty pod okładziną schodów oraz drzwi o odpowiedniej izolacyjności akustycznej tworzą system, który realnie poprawia komfort mieszkańców.